green parel

 
 

 

 دكتور شفیقه یارقین دیباج

 

 

شناسنامه

 

 

 

نام پدر و جد: میرزا محمد قاسم قاضی زاده برق ولد قاضی میرزا محمد اسماعیل.

سال تولد: 24 نوامبر سال 1955 میلادی.

محل تولد: ولایت سرپل، گذر تکانه خانه که به نام گذر قاضی خانه هم شهرت دارد.

تحصیلات:  دكتورای زبان و ادبیات،  در ماه فبروری سال 1999 از انستیتوت زبان و ادبیات میر علیشیر نوایی اكادمی علوم جمهوری اوزبیكستان،

لیسانس در سال 1355 از فاکولتۀ ژورنالیزم دانشكدۀ ادبیات و علوم بشری دانشگاه كابل،

متوسط و عالی در لیسۀ رابعۀ بلخی کابل 1351

ابتداییه در لیسۀ سلطانه رضیۀ مزارشریف 1345

وظایف رسمی:

1387 تا 1390 رییس شورای علمی وزارت معارف و مشاور نصاب تعلیمی

1385-  1387 رییس امور تربیتی وزارت معارف، و مدیر مسؤول مجلۀ تربیت

1384- 1385مشاور نصاب تعلیمی

1380-1381 معین مسلکی وزارت امور زنان. (و نماينده مردم در لویه جرگۀ اضطراری.)

1376-1380 عضو ارشد علمی اکادمی علوم اوزبیکستان.

(1376-1380 از تسلط طالبان بر شمال افغانستان تا ایجاد حکومت موقت در مهاجرت عضو ارشد علمی اکادمی علوم اوزبیکستان.)

1374-1376  رییس شورای اسلامی زنان جوزجان و  همزمان با آن مدت سه سال استاد  افتخاری در انستیتوت پیداگوژی میر علیشیر نوایی جوزجان.

1370- 1374 مشاور فرهنگی والی جوزجان.

1368-1370 در بست فوق رتبه با حفظ حقوق كدر علمی اكادمی علوم به حیث ریس عمومی نشرات و تبلیغات مجلس سنا و در عین زمان مدیر مسؤول مجلۀ ماهانۀ سنا و گوینده و تهیه كنندۀ برنامۀ هفته گی صدای سنا در رادیو و تلویزیون ملی افغانستان

1359-1369 عضو علمی و رییس یكی از شعبات اكادمی علوم اكادمی علوم افغانستان.

1357-1359  مدیر برنامه های ادبی رادیو تلویزیون افغانستان و در عین زمان تهیه کننده و گویندۀ برنامه های ادبی رادیو- تلویزیون ملی

1356 معلم در متوسطه نسوان سرپل.

حالت مدنی: با محمد حلیم یارقین ازدواج كرده و دارای یك دختر به نام ویدا و دو پسر به نامهای سنجر و ارسلان و سهنواسه به نامهای آيلين و آلتای و سومر میباشد.

مکافات:

جایزه بین المللی دكتور محمد معین در سال 1390 از کشور جمهوری اسلامی ایران، مدال عالی دولتی افغانستان "ملالی" در سال 1390، مدال عالی دولتی افغانستان "غازی میر بچه خان" در سال 1389، جایزۀ بهترین کتاب سال 1387 از کشور جمهوری اسلامی ایران برای کتاب فرهنگ دو جلدی اوزبیکی به فارسی،  جایزه و مدال مطلای فوند بین المللی بابر از کشور جمهوری اوزبیکستان در سال 1999، جایزۀ "آزادی" مجتمع جامعۀ مدنی افغانستان "مجما" در سال 1386، جایزۀ ادبی "حکیم ناصر خسرو بلخی"، دو جایزۀ مطبوعاتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، چند مدال صداقت، دو نشان افتخار،  ترفیعات فوق العاده، تقدیرنامه های درجه اول و تعدادی تحسین نامه.

شناسایی بین المللی:

تلویزیون سرتاسری ملی آلمان از کار و فعالیتهای  دکتور شفیقه یارقین فلم کوتاه مستند تهیه و بیش از ده بار از شبکه ماهواره یی جهانی خویش به نشر رسانده است.

آشنایی با زبانهای ملی:

دری، پشتو و اوزبیکی به سطح عالی. (به زبان دری و اوزبیكی شعر، داستان، مقاله، رساله و کتاب و به زبان پشتو شعر و مقالات پژوهشی و علمی نوشته است كه تعداد زیادی از آنها (حدود در مجله ها و نشریه های افغانستان نظیر: خراسان، كابل، ژوندون، ملیت های برادر، غرجستان، حجت، تربیت، صدف، چاووش، روزنه، انگار و روزنامه های كابل تایمز، انیس، اصلاح و یولدوز و مقاله ها و مصاحبه ها در نشریه های خارج و نشریه های بیرون مرزی (ایران، آلمان، اوزبیكستان، تاجیكستان، امریکا، اطریش)، همچنان در مجموعه ها، تذكره ها و سالنامه ها با تخلص های یارقین و  دیباج به  چاپ رسیده است. همچنان در درازنای سالهای گذشته و حال تعداد زیادی مصاحبه های رادیویی و تلویزیونی با رادیوهای بین المللی (بی بی سی، آزادی، دوچ ویلی، صدای امریكا، ناروی،روسیه، تاجیكستان، اوزبیكستان، ایرنا...) و تلویزیونهای بین المللی (تلویزیون سرتاسری ملی آلمان، تلویزیون ملی ایتالیا، صدا و سیمای ایران، شبكه های مختلف تلویزیونهای اوزبیكستان، تاجیكستان، قزاقستان...) و اكثر رادیوها و تلویزیونهای دولتی و شخصی افغانستان انجام داده است.

آشنایی با زبانهای خارجی:

انگلیسی و سویدی- بسیار خوب

تورکی، روسی و اردو- خوب

 

آثار چاپ شده:

1)
دیوان ظهیرالدین محمد بابر (متن انتقادی) در بیشتر از (500) صفحه شامل مقدمه یكصدو سی و هشت صفحه ای به زبان دری ، لغتنامه، فهارس و تعلیقات، سال چاپ 1362
2)
دیوان نادره بیگم در بیشتر از (350) صفحه شامل مقدمه ای بیشتر از یكصد و شصت صفحه به زبان دری، سال چاپ 1368
3)
بابرگه ارمغان (ارمغان به بابر)،  (مقدمه، تدوین و اهتمام )سال چاپ 1362
4)
نصاب الصبیان (با مقدمه، لغتنامه و اهتمام) سال چاپ 1362
5)
سیمای میر علیشیر نوایی (كار علمی مشترك با محمد حلیم یارقین) به زبان فارسی، سال چاپ 1369
6)
بابر منگولیگی (جاودانهگی بابر)، ( كار مشترك علمی با محمد حلیم یارقین) سال چاپ 1372
7)
ترکی آتلر سوزلیگی (فرهنگ نامهای تركی)، ( كار مشترك با محمد حلیم یارقین)، شبرغان، سال چاپ 1377
8)
دیوان شاه غریب میرزا غریبی، با الفبای سریلیك (مقدمه و اهتمام)، تاشكند: 2001م.
9)
زندگانی و آثاركامران میرزا، (تز دكترا) تاشكند: 1999م.
10)
دیوان بابر (تكلمه بر چاپ كابل دیوان بابر)، با الفبای سریلیك، تاشكند:2004م.
11)
در بارۀ زبان، خط و فرهنگ نویسی تورکی(اوزبیکی)، ( كار مشترك با محمد حلیم یارقین)، کابل: 1386.
12)
رباعیات مولانا جلال الدین محمد بلخی- رومی، ترجمۀ شعری به زبان اوزبیكی توسط دوكتور شفیقه یارقین، کابل: 1386.
13)
نی تیلماجی (ترجمان نی)، (ترجمۀ منثور و تلخیص شدۀ قصه های مثنوی به زبان اوزبیكی)، انتشارات انجمن قلم کابل: 1386.
14)
ینه کوریشگونچه (به امید دیدار)، (مجموعۀ داستانهای کوتاه اوزبیكی)، انتشارات انجمن قلم، کابل: 1386.
15)
بابرنامه (برگردان متن اوزبیکی با مقدمه و فهارس)، انتشارات اکادمی علوم، کابل: 1386.
16)
بابرنامه (ترجمه به زبان دری، با مقدمه و فهارس)، انتشارات اکادمی علوم، کابل: 1386.
17)
فرهنگ اوزبیکی به فارسی  در 2 جلد، (کار مشترک با م. حلیم یارقین) دارای (1432) صفحه، انتشارات سخن، تهران- 1386.
18)
قیته توغیلگن پری کویلهیدی، ترجمۀ گزینۀ شعر های فروغ فرخزاد به زبان اوزبیكی، انجمن قلم افغانستان، کابل: 1388.
19)
دریا در گوهر (دیوان کامل ظهیرالدین محمد بابر)، (مقدمه، مقابله و تصحیح)، در حدود 500 صفحه، انتشارات بیهقی، مطبعۀ احمد، کابل: 1387.
20)
بابرنامه، (واقعات كابل)، ترجمۀ دری همراه با مقدمه و فهارس، چاپ دوم، انتشارات وزارت امور خارجه، مطبعۀ اعتصام، کابل: 1388.
21)
آلیسدن بیر سیس، مجموعۀ شعرهای اوزبیکی، کابل: 1388.
22)
دیوان شاه غریب میرزا غریبی، مطبعه اعتصام، كابل: 1388.
23)
كامران میرزا نینگ حیاتی و ایجادی، مطبعه اعتصام، كابل: 1388.
24)
اویغاق توشلر، مجموعۀ رباعیات و شعرهای اوزبیکی، کابل: 1389.
25)
ایپک تاله لری، تذکرۀ شاعر زنان اوزبیک افغانستان، کابل: 1389.
26)
شرم شبنم، (دفتر شعر های دری)، انتشارات خراسان، كابل: 1389.
27)
لحظه های بی شتاب، (دفتر شعر های دری)، انتشارات خراسان، كابل: 1389.
28)
کوچ فرشته ها، (دفتر رباعیها و دوبیتیهای دری)، انتشارات خراسان، كابل: 1389.
29)
رها در باد، (دفتر شعر های دری)، انتشارات خراسان، كابل: 1389.
30)
از تبار بهاری دیگر، (دفتر شعر های دری)، انتشارات خراسان، كابل: 1389.
31)
كوچ خورشيد، گزينه شعر های دری، انتشارات شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی، تهران: ۱۳۹۱ 
32)
ایپك قنات قلدیرغاچ، (مجموعه شعرهای اوزبیكی برای كودكان)، انتشارات كتب بیهقی، چاپخانه آزادی، كابل: 2011م.
33)
دل آهنگلري، (مجموعه شعرهای افغانان مهاجر در تاشكېنت)، تاشكېنت: 2004م.
34)
يولدوزلر ايزيدن، مجموعه شعر هاي شاعران جوان اوزبیک افغانستان، با مقدمه، تدوین و ویرایش دکتور شفیقه یارقین، کابل: ۱۳۹۲
35)
سبکبار، مجموعۀ شعر های محمد قاسم قاضی زاده برق، با مقدمه و اهتمام دکتور شفیقه یارقین، مطبعۀ مسلکی افغان، کابل: 1388.
36)
آب و آتش، مجموعۀ شعرهای محمد کریم ذره عظیمی، با مقدمه و اهتمام دکتور شفیقه یارقین، مطبعۀ مسلکی افغان، کابل: 1388.
37)
یورهک سرلری، مجموعۀ شعرهای شرعی جوزجانی، با اهتمام دکتور شفیقه یارقین، مطبعۀ مسلکی افغان، کابل: 1388.
38)
بهار آرزوسیده، مجموعۀ شعر های جمیله ایثار ، با مقدمه و اهتمام دکتور شفیقه یارقین، انتشارات انجمن قلم افغانستان، مطبعۀ مسلکی افغان، کابل: 1388.
39)
ایزلب تاپگوم یولیمنی، مجموعه شعر هاي محمد يوسف فايض، با مقدمه، اهتمام و ويرايش دكتور شفيقه يارقين، انتشارات انجمن قلم افغانستان، كابل: 1391
40)
كتاب درسی اوزبیكی، صنف اول، تصحیح و ویرایش، 1386.
41)
كتاب درسی اوزبیكی، صنف دوم، تصحیح و ویرایش، 1386.
42)
كتاب درسی اوزبیكی، صنف سوم، تصحیح و ویرایش، 1386.
43)
كتاب درسی اوزبیكی، صنف چهارم، تصحیح و ویرایش، 1386.
44)
مفردات، (صنوف1-12 اوزبیكی مكاتب)، با تیراژ اندك برای استفادۀ مؤلفان كتب درسی، تصحیح و ویرایش، 1388.
45)
تصحیح و ویرایش كتب درسی صنوف 5-12 اوزبیكی مكاتب عمومی افغانستان كه كتب صنوف 5-7 به چاپ رفته و متباقی نیز چاپ خواهد شد.